[Skip to content]

EPDA - European Parkinsons Disease Association EPDA - European Parkinsons Disease Association EPDA - European Parkinsons Disease Association EPDA - European Parkinsons Disease Association EPDA - European Parkinsons Disease Association EPDA - European Parkinsons Disease Association EPDA - European Parkinsons Disease Association EPDA - European Parkinsons Disease Association
EPDA - European Parkinsons Disease Association
LIFE WITH PARKINSON'S
.

ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ

ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ

Parkinson’s is the second most common degenerative disorder of the central nervous system.

Η νόσος του Πάρκινσον είναι μια νευρολογική πάθηση με προϊούσα πορεία που εμφανίζεται ως αποτέλεσμα της απώλειας νευρώνων του εγκεφάλου. Πήρε το όνομά της από τον Δρ Τζέιμς Πάρκινσον, τον Άγγλο γιατρό ο οποίος περιέγραψε πρώτος την πάθηση στην έκθεσή του με τίτλο «Η τρομώδης παράλυση» (The Shaking Palsy) το 1817.1

Η νόσος του Πάρκινσον είναι η δεύτερη συχνότερη εκφυλιστική διαταραχή του κεντρικού νευρικού συστήματος. Έχει υπολογιστεί ότι το 2005 υπήρχαν μεταξύ 4,1 και 4,6 εκατομμύρια πάσχοντες από τη νόσο του Πάρκινσον ηλικίας άνω των 50 ετών στις πέντε πολυπληθέστερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης και τις αντίστοιχες δέκα χώρες παγκοσμίως. Αυτός ο αριθμός αναμένεται να διπλασιαστεί σε μεταξύ 8,7 και 9,3 εκατομμύρια έως το 2030.2

Η μέση ηλικία εμφάνισης της νόσου του Πάρκινσον είναι περίπου τα 60 έτη. Συνήθως εμφανίζεται σε άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των 50 ετών, αλλά μερικές φορές μπορεί να εκδηλωθεί σε ενήλικες μικρότερης ηλικίας, από τα 30 έως τα 50 έτη (και, σπανίως, σε ακόμα νεότερα άτομα).3

Η νόσος του Πάρκινσον συσχετίζεται συχνά με προβλήματα στην κίνηση, γνωστά ως «κινητικά προβλήματα». Τα τέσσερα βασικά κινητικά συμπτώματα της νόσου του Πάρκινσον είναι ο τρόμος κατά την ηρεμία, η δυσκαμψία, η βραδυκινησία (βραδύτητα των κινήσεων) και η αστάθεια θέσης. Επιπρόσθετα, η καμπτική στάση του σώματος και το «πάγωμα» (κινητικός αποκλεισμός) έχουν συμπεριληφθεί στα κλασικά χαρακτηριστικά του Παρκινσονισμού.4 Η διάγνωση της νόσου του Πάρκινσον πραγματοποιείται έπειτα από κλινική αξιολόγηση για την παρουσία ενός συνδυασμού των τεσσάρων κύριων χαρακτηριστικών της.4

Η νόσος του Πάρκινσον συσχετίζεται, επίσης, με συμπτώματα που δεν έχουν άμεση σχέση με την κίνηση.4 Αυτά είναι γνωστά ως «μη κινητικά συμπτώματα», τα οποία πραγματεύεται αυτό το έντυπο.

Η νόσος του Πάρκινσον επηρεάζει πολλές πλευρές της καθημερινότητας και μπορεί να έχει πολύ σοβαρό αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής.

Μπορεί η νόσος του Πάρκινσον να αλλάζει τη ζωή του ατόμου αλλά δεν απειλεί όμως τη ζωή.

ΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Ενώ τα κινητικά συμπτώματα θεωρούνται εδώ και πολύ καιρό τα βασικά συμπτώματα της νόσου του Πάρκινσον, τα μη κινητικά συμπτώματα, τα οποία δεν σχετίζονται με δυσκολίες στην κίνηση, αναγνωρίζονται πλέον σε ολοένα και μεγαλύτερο βαθμό ως συνήθη και σημαντικά στοιχεία της πάθησης.4,5

Τα μη κινητικά συμπτώματα ποικίλουν ιδιαίτερα. Περιλαμβάνουν νευροψυχικά προβλήματα (π.χ. κατάθλιψη, άνοια και επαναληπτική ή ψυχαναγκαστική συμπεριφορά, όπως τα τυχερά παιχνίδια), διαταραχές ύπνου (π.χ. αϋπνία και έντονα όνειρα), συμπτώματα του αυτόνομου νευρικού συστήματος (π.χ. διαταραχές της ουροδόχου κύστης, εφίδρωση και στυτική δυσλειτουργία), γαστρεντερικά συμπτώματα (π.χ. δυσκοιλιότητα, πρωκτική ακράτεια και ναυτία) και αισθητηριακά συμπτώματα (π.χ. πόνος και οσφρητική δυσλειτουργία που επηρεάζει τις αισθήσεις της γεύσης και της όσφρησης), καθώς και κόπωση, πρόσληψη ή απώλεια σωματικού βάρους και θολή όραση. Για μια εκτενή επισκόπηση των μη κινητικών συμπτωμάτων της νόσου του Πάρκινσον, ανατρέξτε στις σελίδες 14–15.5

Τα μη κινητικά συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε στάδιο της νόσου του Πάρκινσον. Κάποια από αυτά, όπως η οσφρητική δυσλειτουργία, η δυσκοιλιότητα και η κατάθλιψη, μπορεί να προηγηθούν των κινητικών συμπτωμάτων για περισσότερο από μια δεκαετία.5,6 Ενώ αυτήν τη στιγμή δεν είναι δυνατή η τεκμηρίωση της νόσου του Πάρκινσον με βάση αποκλειστικά τα μη κινητικά συμπτώματα, υπάρχουν ελπίδες ό,τι η καλύτερη κατανόηση αυτών των ανόμοιων πρώιμων συμπτωμάτων μπορεί μελλοντικά να οδηγήσει στην πιο έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της νόσου.7

Κάποια άλλα μη κινητικά συμπτώματα, όπως η άνοια της νόσου του Πάρκινσον, εμφανίζονται συχνότερα στα πιο όψιμα στάδια της νόσου.8 Τα μη κινητικά συμπτώματα μπορεί να κυριαρχήσουν στα πιο προχωρημένα στάδια της νόσου του Πάρκινσον και ενδέχεται να υποδεικνύουν επιπλοκές που σχετίζονται με φάρμακα, όπως το φαινόμενο της «εξάντλησης» της δράσης του φαρμάκου (“wearing off”) πριν ληφθεί το επόμενο.9,10 Συντελούν σημαντικά στην ανικανότητα (των πασχόντων) και στα σχετικά κόστη της φροντίδας τους, ενώ έχουν εξαιρετικά μεγάλο αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής.5

Τα μη κινητικά συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν τη ζωή των ατόμων με νόσο του Πάρκινσον στον ίδιο ή σε μεγαλύτερο βαθμό απ' ό,τι τα κινητικά συμπτώματα, ειδικά κατά τα μεταγενέστερα στάδια της νόσου. Σε αντίθεση με τα κινητικά συμπτώματα, για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμες θεραπείες, τα μη κινητικά συμπτώματα συχνά αναγνωρίζονται και αντιμετωπίζονται ανεπαρκώς, παρά την ύπαρξη αποτελεσματικών θεραπειών.5,11 Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση αυτών των συμπτωμάτων και η κατανόηση των επιπτώσεών τους στις καθημερινές δραστηριότητες μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Η επικοινωνία μεταξύ των ατόμων με τη νόσο του Πάρκινσον και των γιατρών τους είναι ουσιώδους σημασίας για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι δύο αυτές ομάδες ανθρώπων ενδεχομένως να μην έχουν την ίδια άποψη αναφορικά με τα συμπτώματα που προκαλούν τα μεγαλύτερα προβλήματα και ότι αυτές οι ασυμφωνίες μπορούν να παρακωλύσουν την αποτελεσματική διαχείριση της νόσου.12

Το παρόν έντυπο σκοπό έχει να αυξήσει την ευαισθητοποίηση των επαγγελματιών του τομέα υγειονομικής περίθαλψης, των παρόχων υγείας και των ανθρώπων που επηρεάζουν τον τρόπο παροχής της υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και των πασχόντων από τη νόσο του Πάρκινσον, των οικογενειών και των φροντιστών τους, αναφορικά με τα μη κινητικά συμπτώματα. Χρησιμοποιεί μελέτες κλινικών περιπτώσεων από ειδικούς στη θεραπεία της νόσου του Πάρκινσον, σε συνδυασμό με μαρτυρίες πασχόντων, προκειμένου να παράσχει στοιχεία για την αντιμετώπιση της νόσου και τους τρόπους με τους οποίους ενδέχεται να πρέπει να προσαρμοστεί η θεραπεία ώστε να μειωθούν οι επιπτώσεις των μη κινητικών συμπτωμάτων.

Οι μελέτες περιπτώσεων, οι οποίες βασίζονται στις εμπειρίες πασχόντων από τη νόσο του Πάρκινσον και των γιατρών τους, συνοδεύονται από δύο άρθρα ανασκόπησης. Το πρώτο άρθρο παρέχει μια εκτενή ανασκόπηση των μη κινητικών συμπτωμάτων της νόσου του Πάρκινσον, ενώ το δεύτερο επισημαίνει τους τρόπους με τους οποίους μια πολυεπιστημονική προσέγγιση της φροντίδας των ατόμων με νόσο του Πάρκινσον –η οποία συνίσταται σε έναν συνδυασμό τεχνικών υγειονομικής φροντίδας, όπως η φυσιοθεραπεία, η εργοθεραπεία και η λογοθεραπεία– μπορεί να βοηθήσει στην παροχή μηχανισμών αντιμετώπισης και φυσιοθεραπείας για τη μείωση των επιπτώσεων που έχουν τα συμπτώματα της νόσου του Πάρκινσον.

 

βιβλιογραφικες αναφορες


  1. Parkinson J. An essay on the shaking palsy. Published by Sherwood, Neely, and Jones. London, 1817
  2. Dorsey ER, Constantinescu R, Thompson JP et al. Projected number of people with Parkinson disease in the most populous nations, 2005 through 2030. Neurology 2007;68:334-386
  3. Tanner CM, Goldman SM, Ross GW. Etiology of Parkinson’s disease. In: Jankovic JJ, Tolosa E (eds). (2002) Parkinson’s Disease and Movement Disorders, fourth edition, Lippincott, Williams and Wilkins, Philadelphia, USA
  4. Jankovic J. Parkinson’s disease: clinical features and diagnosis. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2008;79:368-376
  5. Chaudhuri K, Healy D, Schapira A. Non-motor symptoms of Parkinson’s disease: diagnosis and management. Lancet Neurol 2006;5(3):235-245
  6. Tolosa E, Gaig C, Santamaría J, Compta Y. Diagnosis and the premotor phase of Parkinson disease. Neurology 2009;72:S12-S20
  7. Chaudhuri KR, Yates L, Martinez-Martin P. The non-motor symptom complex of Parkinson’s disease: a comprehensive assessment is essential. Curr Neurol Neurosci Rep 2005;5:275-83
  8. Antonini A. Non-motor symptoms in Parkinson’s disease. Eur Neurol Rev 2009;4(2):25-27
  9. Stacy M, Bowron A, Guttman M et al. Identification of motor and non-motor wearing-off in Parkinson’s disease: comparison of a patient questionnaire versus a clinician assessment. Mov Disord 2005;20:726-33
  10. Stacy M, Hauser R, Oertel W et al. End-of-dose wearing off in Parkinson disease: a 9-question survey assessment. Clinical Neuropharmacol 2006;29:312-21
  11. Poewe W, Hauser R, Lang A for the ADAGIO investigators. Rasagiline 1 mg/day provides benefits for non-motor symptoms in patients with early Parkinson’s disease. Neurology 2009;72(11 Suppl 3):A321 (P154)
  12. Politis MD, Wu K, Molloy S et al. Parkinson’s disease symptoms: the patient’s perspective. Mov Disord 2010. DOI:10.1002/mds.33135